Silikon wysokotemperaturowy pracuje w strefie ciepła i wytrzymuje około 300 stopni Celsjusza: uszczelnia kołnierze, kotły, przewody spalinowe i uszczelki metalowe. Uszczelniacz kominkowy to masa silikatowa odporna do 1200 lub 1500 stopni, którą producent dopuszcza do bezpośredniego kontaktu z ogniem. Oba są uszczelniaczami wysokotemperaturowymi, ale zamiana jednego na drugi kończy się wypaloną spoiną.
Pierwsze rozpalenie po lecie pokazuje, co przez ostatnią zimę pracowało na granicy: odchodzi fuga szamotu, drzwiczki chodzą w korpusie, wokół czopucha siada czarny nalot. Zaczyna się szukanie „silikonu do kominka” i wtedy w koszyku ląduje zły kartusz, bo w tej kategorii stoją obok siebie dwa różne materiały w bardzo podobnych opakowaniach. Autoryzacja Den Braven oznacza przy tym, że karty techniczne mamy z pierwszej ręki, a nie z opisu na opakowaniu.
Dwa różne materiały, nie dwa warianty tego samego
Silikon wysokotemperaturowy to kit silikonowy, utwardzany wilgocią z powietrza i po utwardzeniu trwale elastyczny. Karta Baum dla wersji czerwonej i czarnej podaje odporność do +315°C, a nazwa handlowa zaokrągla to do 300 stopni; Den Braven Gasket-Sealant deklaruje pracę od -40°C do +300°C. Po to ta elastyczność jest: metal się rozszerza i wraca, a spoina musi za nim nadążyć.
Uszczelniacz kominkowy działa na innej chemii. To masa na bazie silikatu sodowego, czyli szkła wodnego, utwardzana przez odparowanie wody. Karta Den Braven Fire Sealant zapisuje efekt wprost: „po utwardzeniu nieelastyczna (nieodpowiednia do dylatacji)”. Masa Baum ma dodatkowo włókno szklane, które podnosi gazoszczelność spoiny. Sztywność nie jest tu wadą, tylko warunkiem odporności na płomień. Stąd pierwsza zasada doboru: silikon tam, gdzie spoina musi pracować, masa silikatowa tam, gdzie musi znieść ogień.
Uszczelniacz kominkowy czy silikon wysokotemperaturowy: tabela porównawcza
Wartości z kart produktów, które mamy w ofercie, bez uśredniania między markami.
| Cecha | Masa kominkowa (silikat sodowy) | Silikon wysokotemperaturowy |
|---|---|---|
| Rola | Sztywne, ognioodporne wypełnienie pęknięć i fug | Elastyczne uszczelnienie połączeń, które się nagrzewają |
| Deklarowana odporność | Baum do +1500°C, Den Braven Fire Sealant do +1200°C | Baum do +315°C (handlowo 300°C), Den Braven Gasket-Sealant od -40°C do +300°C |
| Kontakt z płomieniem | Tak, karty deklarują odporność na bezpośredni kontakt z ogniem | Nie, karty mówią tylko o połączeniach narażonych na temperaturę |
| Elastyczność po utwardzeniu | Brak, spoina twarda i nieodkształcalna, wykluczona z dylatacji | Trwała, w całym zakresie temperatury pracy |
| Typowe zastosowania | Kominy, piece, paleniska, ruszty, grille, kotły, fugi szamotu, przewody spalinowe | Technika grzewcza (kotły, wymienniki, termostaty), uszczelnienia motoryzacyjne, kolektory słoneczne |
| Kolory w ofercie | Czarny | Czerwony i czarny (Baum), czerwony 280 ml i 80 ml (Den Braven) |
| Utwardzanie | Odparowanie wody, u Den Braven 1 do 4 dni; producent zaleca powolne podgrzewanie spoiny, żeby nie powstały pęcherze | Absorpcja wilgoci z powietrza, u Den Braven system octowy |
Silikon do 300 stopni: gdzie ma sens, a gdzie nie
Silikon do 300 stopni obsługuje strefę ciepła: miejsca, które mocno się nagrzewają, ale których płomień nie dotyka. Karty wymieniają tu urządzenia, nie palenisko.
Do czego nadaje się silikon 300 stopni
- Technika grzewcza: kotły, podgrzewacze, piece, zasobniki, wymienniki, filtry, termostaty.
- Połączenia w drodze spalin poza strefą płomienia, jeśli temperatura w danym punkcie mieści się w zakresie z karty. Wartość dla swojego urządzenia znajdziesz w jego dokumentacji.
- Uszczelki metalowe. Producent opisuje ten silikon jako chemoodporną „płynną” uszczelkę zastępującą gumę, korek, papier czy filc.
- Motoryzacja: pompy wody, pokrywy zaworów, miski olejowe, osłony termostatu. Ta sama karta wyklucza głowice cylindrów i gaźnik.
- Klejenie w strefie ciepła: karty podają przyczepność do ceramiki, stali, szkła i lakierowanego drewna.
Lista miejsc, w których ten kartusz nie ma czego szukać, jest krótsza, ale ważniejsza: komora paleniskowa, fugi szamotu, styk drzwiczek z korpusem wkładu, ruszt, palenisko grilla. Temperatura wychodzi tam poza zakres z karty, a karta w ogóle nie dopuszcza kontaktu z ogniem.
Do 300 stopniSilikon wysokotemperaturowy Baum 300°C, czarny, 280 mlTrwale elastyczne uszczelnienie w strefie ciepła, poza zasięgiem płomienia.Sprawdź w sklepie
Uszczelniacz kominkowy do 1500 stopni: gdzie nie ma zamiennika
Masa kominkowa to jedyna pozycja z tej kategorii, którą producent kieruje do miejsc dotykanych przez ogień. Karta Baum opisuje ją jako masę do naprawy i wypełniania pęknięć, szczelin oraz ubytków w kominach, piecach, rusztach i przewodach narażonych na temperaturę do +1500°C, z przyczepnością do metalu, cegły i cementu. Karta Den Braven Fire Sealant dodaje szamot, beton, kamień i żeliwo oraz to, co rozstrzyga cały dobór: odporność na bezpośredni kontakt z ogniem.
- Pęknięcia i ubytki w kształtkach szamotowych oraz fugi między nimi.
- Osadzenie drzwiczek albo ramy w korpusie wkładu lub pieca.
- Szczeliny w piecach kaflowych i styk wkładu z murowaną obudową.
- Elementy przewodów spalinowych, ruszty, grille, kotły.
Ograniczenia trzeba znać, zanim wyciśniesz kartusz. Karta Baum zaznacza, że masa nie nadaje się do uszczelnień wymagających elastycznych połączeń, a Den Braven ogranicza stosowanie do wnętrz, dopuszcza na zewnątrz tylko miejsca osłonięte od wody i nie pozwala nakładać masy na wilgotne podłoże.
Do 1500 stopniUszczelniacz kominkowy Baum, odporny do 1500°C, 280 mlMasa silikatowa do miejsc, w których płomień dotyka spoiny: fug szamotowych i osadzenia drzwiczek.Sprawdź w sklepie
Silikon czarny, czerwony, a co z białym
Kolor wynika tu z receptury, bo pigment musi znieść ten sam zakres temperatury co spoina. Silikon czarny wysokotemperaturowy i czerwony to dwa warianty Baum w kartuszu 280 ml, Den Braven Gasket-Sealant występuje w czerwieni w kartuszu 280 ml i w opakowaniu 80 ml na jedną naprawę, a masy kominkowe są czarne.
Białego silikonu wysokotemperaturowego w tej grupie nie ma i nie jest to niedopatrzenie sklepu. Biały kartusz z półki obok to prawie zawsze silikon sanitarny albo uniwersalny, o znacznie niższej odporności termicznej; różnice rozpisujemy w poradniku Jaki silikon do łazienki i w porównaniu Silikon, akryl czy uszczelniacz MS.
Sznur ceramiczny i klej do sznura: kiedy problem siedzi w uszczelce
Bywa, że nieszczelność nie ma nic wspólnego ze spoiną. Drzwiczki, które nie domykają się równo, zwykle oznaczają zużytą uszczelkę: sznur ceramiczny lub szklany wklejony w rowek ramy, po kilku sezonach ściśnięty i zwęglony. Sprężystości nie odzyska, a masa go nie zastąpi, bo sztywna spoina pęknie przy pierwszym domknięciu i zalepi rowek.
Diagnoza zajmuje minutę: włóż pasek papieru między drzwiczki a korpus, domknij zamek i pociągnij. Tam, gdzie papier wychodzi bez oporu, uszczelka nie dolega. Nowy sznur wkleja się w oczyszczony rowek klejem do uszczelek kominkowych, a średnicę dobiera do rowka i docisku zamka: za gruby nie pozwoli domknąć drzwiczek, za cienki zostawi szczelinę.
Werdykt: co do czego
| Miejsce | Czym uszczelnić |
|---|---|
| Fuga szamotu, pęknięcie w komorze paleniskowej | Masa kominkowa: płomień dotyka spoiny |
| Osadzenie drzwiczek lub ramy w korpusie wkładu | Masa kominkowa: styk sztywny, w strefie ognia |
| Rowek uszczelki drzwiczek i szyby | Sznur uszczelniający i klej: potrzebna sprężystość docisku |
| Przewód spalinowy kotła | Zależnie od temperatury w punkcie: porównaj dokumentację urządzenia z zakresem z karty |
| Kołnierz, pokrywa, uszczelka metalowa w technice grzewczej | Silikon wysokotemperaturowy: metal pracuje, spoina musi zostać elastyczna |
| Ruszt i palenisko grilla węglowego | Masa kominkowa: ogień w kontakcie bezpośrednim |
Aplikacja i błędy, które kosztują spoinę
- Wyczyść i odpyl szczelinę. Silikat nie zwiąże z pyłem, a spoina odejdzie z warstwą, na której usiadła.
- Nie nakładaj na wilgotne ani gorące podłoże. Karta Fire Sealant wyklucza wilgotne podłoże, a kominek przed naprawą musi być zimny.
- Wygładź w oknie czasowym. Karta Fire Sealant 1200°C daje 15 minut od nałożenia na wygładzenie spoiny szpachelką albo palcem zmoczonym w wodzie z mydłem.
- Daj masie wyschnąć, potem rozpalaj łagodnie. Den Braven podaje utwardzanie od 1 do 4 dni i zaleca powolne podgrzewanie spoiny, żeby nie powstały pęcherze. Karta Baum osobnej procedury wygrzewania nie opisuje, więc trzymaj się etykiety swojego kartusza.
- Nie zastępuj masy silikonem tam, gdzie sięga płomień. To najczęstsza naprawa, która nie dożywa końca sezonu.
Przegląd i czyszczenie komina: obowiązek z przepisów
Naprawa spoiny nie zwalnia z przeglądu. Art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego nakłada na właściciela lub zarządcę obowiązek kontroli stanu technicznego przewodów kominowych co najmniej raz w roku. Czyszczenie reguluje paragraf 34 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 7 czerwca 2010 r. w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków: przy paleniskach na paliwo stałe zanieczyszczenia z przewodów dymowych usuwa się co najmniej raz na trzy miesiące, przy paliwie ciekłym i gazowym raz na sześć miesięcy, a z przewodów wentylacyjnych raz w roku.
Jeśli po sezonie widzisz ślady dymu wokół spoin albo czujesz w pomieszczeniu zapach spalin, zgłoś to kominiarzowi, zamiast zaklejać objaw. Chodzi o tlenek węgla, a tego problemu żaden kartusz nie rozwiązuje.
Przed sezonem grzewczym
Uszczelniacz wysokotemperaturowy Bostik Fire Sealant 1200°C, 280 mlDruga masa do kontaktu z ogniem, deklarowana do 1200 stopni.Sprawdź w sklepie
Silikon wysokotemperaturowy Bostik Gasket 300°C czerwony, 280 mlSilikon do 300 stopni na uszczelnienia wokół kotła i przewodów.Sprawdź w sklepieCo dalej
Zacznij od jednego pytania: czy w naprawianym miejscu spoina styka się z ogniem. Jeśli tak, sięgasz po masę kominkową; jeśli nie, sprawdzasz w karcie zakres temperatury i dobierasz silikon. Kartusze obu rodzajów zebraliśmy w kategorii uszczelniacze wysokotemperaturowe. Nie masz pewności, co jest w Twoim kominku? Zadzwoń i opisz miejsce, paliwo oraz urządzenie. Chemię budowlaną sprzedajemy w Kaliszu od 1979 roku.
Najczęściej zadawane pytania
Czym różni się silikon wysokotemperaturowy od uszczelniacza kominkowego?
Silikon wysokotemperaturowy to elastyczny kit silikonowy o odporności około 300 stopni Celsjusza (karta Baum podaje do +315°C, Den Braven od -40°C do +300°C), przeznaczony do połączeń, które się nagrzewają, ale pozostają poza płomieniem. Uszczelniacz kominkowy to masa na bazie silikatu sodowego, po wyschnięciu twarda i nieodkształcalna, z odpornością do +1200°C lub +1500°C i deklarowanym dopuszczeniem do bezpośredniego kontaktu z ogniem.
Czy silikon do 300 stopni wytrzyma kontakt z ogniem?
Nie. Karty produktów opisują silikon do 300 stopni jako uszczelniacz połączeń narażonych na działanie temperatury i nie dopuszczają kontaktu z płomieniem. W komorze paleniskowej, w fudze szamotowej ani na ruszcie taka spoina nie ma zastosowania. Do miejsc dotykanych przez ogień służy masa kominkowa na bazie silikatu sodowego.
Jaki uszczelniacz do drzwiczek kominka?
To zależy od tego, co przecieka. Osadzenie ramy drzwiczek w korpusie wkładu albo w murze uszczelnia się masą kominkową odporną do +1200°C lub +1500°C. Jeśli natomiast drzwiczki nie domykają się szczelnie, winna jest uszczelka w rowku ramy i trzeba wymienić sznur uszczelniający, a nie wyciskać tam masy: sztywna spoina pęknie przy pierwszym domknięciu.
Czym wypełnić pęknięcie w szamocie?
Masą kominkową na bazie silikatu sodowego, której karta deklaruje odporność do +1200°C lub +1500°C i dopuszczenie do bezpośredniego kontaktu z ogniem; karty podają przyczepność do szamotu, cegły, betonu, kamienia i żeliwa. Szczelinę oczyść wcześniej z popiołu i resztek starej masy, a kominek musi być zimny i suchy. Kształtka pęknięta na wylot kwalifikuje się do wymiany, nie do klejenia.
Czy uszczelniacz kominkowy trzeba wygrzać po nałożeniu?
Ważniejsza jest kolejność. Masa silikatowa utwardza się przez odparowanie wody, więc najpierw musi wyschnąć: karta Den Braven Fire Sealant 1200°C podaje czas utwardzania od 1 do 4 dni. Ta sama karta zaleca powolne podgrzewanie spoiny, żeby nie powstały pęcherze, czyli pierwsze palenia prowadzi się łagodnie. Karta Baum osobnej procedury wygrzewania nie opisuje, dlatego stosuj się do etykiety kupionego kartusza.
