Otwór pod gwint wierci się wiertłem mniejszym od średnicy gwintu: pod M6 wiertło 5 mm, pod M8 6,8 mm, pod M10 8,5 mm, pod M12 10,2 mm. Przy gwincie drobnozwojowym od średnicy odejmujesz skok, więc gwintownik drobnozwojowy M8x1 potrzebuje otworu 7 mm. Gwintownik nacina gwint w otworze, narzynka na pręcie.
Niżej są dwie tabele, dla gwintu zwykłego i drobnozwojowego. Wpisaliśmy do nich tylko rozmiary, na które mamy gwintowniki. Każdą średnicę wiertła przepisaliśmy z tabeli otworów pod gwint producenta gwintowników Gühring i sprawdziliśmy z drugą tabelą, opublikowaną przez Darmet.
Gwintownik czy narzynka: który do czego
Gwintownik robi gwint wewnętrzny, w który potem wkręcasz śrubę: w blasze, płaskowniku, kątowniku albo korpusie maszyny. Narzynka robi gwint zewnętrzny na pręcie, szpilce albo skróconej śrubie, na którą nakręcisz nakrętkę.
Oba narzędzia potrzebują uchwytu. Gwintownik ręczny obracasz pokrętłem, narzynkę oprawką. Trzymane kluczem nastawnym albo kombinerkami schodzą z osi i gwint wychodzi krzywy.
Oznaczenie jest wspólne. M8 to gwint metryczny o średnicy 8 mm i skoku zwykłym 1,25 mm, a skoku zwykłego w oznaczeniu się nie dopisuje. Gdy skok jest inny, stoi po znaku x, na przykład M8x1. Śruba M8 i otwór M8x1 do siebie nie pasują mimo tej samej średnicy, więc zanim kupisz gwintownik do naprawy, sprawdź skok starej śruby. Najprościej zmierzyć suwmiarką długość dziesięciu zwojów i podzielić wynik przez dziesięć.
Tabela wierteł pod gwint metryczny zwykły
Dane: Gühring, gwinty metryczne ISO według DIN 13, średnice wierteł z szeregu DIN 336.
| Gwint | Skok, mm | Wiertło, mm |
|---|---|---|
| M3 | 0,5 | 2,5 |
| M4 | 0,7 | 3,3 |
| M5 | 0,8 | 4,2 |
| M6 | 1 | 5 |
| M7 | 1 | 6 |
| M8 | 1,25 | 6,8 |
| M10 | 1,5 | 8,5 |
| M12 | 1,75 | 10,2 |
| M14 | 2 | 12 |
| M16 | 2 | 14 |
| M18 | 2,5 | 15,5 |
| M20 | 2,5 | 17,5 |
Skąd 6,8 mm pod M8, a nie okrągłe 7 mm? Otwór musi zmieścić się w tolerancji średnicy wewnętrznej gwintu 6H, która dla M8 wynosi 6,647-6,912 mm. Wiertło 7 mm wypada ponad górną granicę i zwoje wyjdą niepełne. Zbyt mały otwór zostawia z kolei gwintownikowi za dużo materiału, a w stali i przy małych rozmiarach kończy się to ułamanym gwintownikiem.
Otwór nieprzelotowy wierć głębiej, niż ma sięgać gwint, bo końcówka gwintownika jest stożkowa i nie nacina pełnego zwoju. Wiertło do metalu dobierzesz według poradnika Jakie wiertło do metalu.
Tabela dotyczy gwintowników skrawających, a takie są wszystkie gwintowniki w naszej ofercie. Gwintownik wygniatający potrzebuje większego otworu niż skrawający, a jego średnicę bierzesz z tabeli producenta tego gwintownika. Stąd w sieci krążą tabele z innymi liczbami.
Gwint M6Gwintownik M6 x 1 mm, komplet 3 szt., DIN371CTrzy gwintowniki M6x1 z nakrojem C, który według karty wyprowadza wióry w górę otworu. Otwór pod ten gwint wiercisz na 5 mm.Sprawdź w sklepie Gwint drobnozwojowy: kiedy i jakie wiertło
Gwint drobnozwojowy (w części katalogów drobnozwojny, to ta sama rzecz) ma tę samą średnicę co zwykły i mniejszy skok. Mniejszy skok daje większą samohamowność, dlatego taki gwint stosuje się w mechanice precyzyjnej i w połączeniach, które nie powinny same się poluzować.
Dane: Gühring, gwinty metryczne drobnozwojne ISO według DIN 13. W tabeli są tylko rozmiary, na które mamy gwintowniki drobnozwojowe.
| Gwint | Skok, mm | Wiertło, mm |
|---|---|---|
| M8x0,75 | 0,75 | 7,2 |
| M8x1 | 1 | 7 |
| M10x0,75 | 0,75 | 9,2 |
| M10x1 | 1 | 9 |
| M10x1,25 | 1,25 | 8,8 |
| M12x1 | 1 | 11 |
| M12x1,25 | 1,25 | 10,8 |
| M12x1,5 | 1,5 | 10,5 |
| M14x1 | 1 | 13 |
| M14x1,25 | 1,25 | 12,8 |
| M14x1,5 | 1,5 | 12,5 |
| M16x1 | 1 | 15 |
| M16x1,25 | 1,25 | 14,8 |
| M16x1,5 | 1,5 | 14,5 |
Na pamięć wystarczy reguła z tabeli Darmet: od średnicy nominalnej odejmujesz skok, a przy skoku 0,75 odejmujesz 0,8. Stąd 7,2 mm pod M8x0,75 i 9,2 mm pod M10x0,75. Przy skoku 1,25 tabele podają średnicę mniejszą o 1,2: 8,8 mm pod M10x1,25, 10,8 mm pod M12x1,25, 12,8 mm pod M14x1,25 i 14,8 mm pod M16x1,25.
Gwintowniki drobnozwojowe według DIN 2181 sprzedajemy jako komplety dwustopniowe. Karta opisuje pracę w dwóch etapach: pierwszy gwintownik nacina gwint wstępnie, drugi go wykańcza.
Drobnozwojowy M8x1Gwintownik drobnozwojowy HSS 2-stopniowy M8x1,0mm DIN2181Dwa gwintowniki M8x1 według DIN 2181, najpierw wstępny, potem wykańczający. Otwór pod nie wiercisz na 7 mm.Sprawdź w sklepie Komplet ręczny, maszynowy czy kombi na HEX
Litera po numerze normy oznacza nakrój, czyli stożkowe wejście gwintownika. Karty naszych gwintowników opisują dwa: nakrój C do otworów nieprzelotowych, wyprowadzający wióry w górę otworu, i nakrój A do krótkich otworów przelotowych.
- Gwintownik ręczny według DIN 352 to komplet trzech sztuk obracany pokrętłem. Karta opisuje trzy etapy pracy: wstępne nacinanie, pogłębianie i wykończenie gwintu, więc gwintowniki wkręcasz po kolei.
- Gwintownik maszynowy (DIN 371 z nakrojem A albo C) pracuje w wiertarce na statywie albo w gwinciarce. W ofercie są wybrane rozmiary między M3 a M20, a wśród nich rzadziej spotykany M7x1 z nakrojem A.
- Gwintownik kombi Milwaukee wierci, gwintuje i gratuje w jednej operacji. Ma chwyt sześciokątny 1/4″ do wiertarki akumulatorowej albo przewodowej, a karta dopuszcza też klucz udarowy przy zachowaniu zalecanej prędkości wiercenia. Producent przewiduje go do tworzyw sztucznych, blach stalowych i materiałów niestopowych o wytrzymałości do 800 N/mm² i zaleca olej do cięcia. Stal stopowa i twardsze materiały wychodzą poza ten zakres, do nich bierzesz komplet ręczny.
Narzynka i oprawka: jak dobrać rozmiar
Narzynkę dobierasz tak samo jak gwintownik: gwint M14 na pręcie ma skok 2 mm i potrzebuje narzynki M14x2. Narzynki według DIN 223 ze stali Si-Cr mamy w rozmiarach M3, M4, M5, M6, M8, M10, M12, M14, M16, M18 i M20, wszystkie na gwint zwykły.
Oprawkę dobierasz do wymiaru samej narzynki, który karty podają w milimetrach.
| Oprawka | Narzynki |
|---|---|
| 20x7 mm | M4-M6 |
| 25x9 mm | M8 |
| 30x11 mm | M10 |
| 38x14 mm | M12-M14 |
Koniec pręta sfazuj przed nałożeniem narzynki. Łatwiej ją wtedy ustawić prosto i złapać pierwszy zwój.
Gwint zewnętrzny M14Narzynka M14 x 2,0 mm, DIN223, stal Si-CrNarzynka M14x2 według DIN 223 ze stali Si-Cr. Pasuje do oprawki 38x14 mm z zakresem M12-M14.Sprawdź w sklepie Jak gwintować ręcznie: kolejność pracy
- Wywierć otwór wiertłem z tabeli, prostopadle do powierzchni.
- Sfazuj krawędź otworu pogłębiaczem albo większym wiertłem, żeby gwintownik miał wejście.
- Załóż pierwszy gwintownik kompletu w pokrętło. Pokrętło M1-M12 ma 178 mm długości, do gwintów M14-M20 potrzebne jest pokrętło M5-M20 o długości 377 mm.
- Posmaruj gwintownik olejem do cięcia.
- Wkręcaj z lekkim naciskiem i pilnuj pionu przy pierwszych zwojach. Po każdym obrocie cofnij gwintownik o część obrotu, żeby złamać wiór.
- Przejdź otwór kolejnymi gwintownikami kompletu. W otworze nieprzelotowym wyjmij wióry przed ostatnim przejściem.
Gwintowanie na sucho i pomijanie gwintownika wstępnego mocno obciążają narzędzie. Ułamany gwintownik zostaje w otworze, a wyciągnięcie go ze stali to kłopot większy niż całe gwintowanie.
Co dalej
Gwintowniki zwykłe od M3 do M20, drobnozwojowe od M8x0,75 do M16x1,5, narzynki, pokrętła i oprawki są w kategorii Gwintowniki i narzynki. Sprzedajemy narzędzia od 1979 roku. Jeśli pytasz nas o dobór, podaj średnicę i skok śruby: z tymi dwiema liczbami dobierzemy gwintownik, wiertło i pokrętło do kompletu.
Na start do warsztatu
Zestaw gwintowników i narzynek M3-M12, 32 elementy, walizka metalowaGwintowniki i narzynki M3, M4, M5, M6, M8, M10 i M12 razem z pokrętłem, oprawką i gwintomierzem, w metalowej walizce.Sprawdź w sklepie
Pokrętło do gwintownika, zakres M1-M12, regulowane szczękiPokrętło z regulowanymi szczękami do gwintowników M1-M12, długość 178 mm.Sprawdź w sklepie
Gwintownik M8 x 1,25 mm, komplet 3 szt., DIN371CTrzy gwintowniki M8x1,25 z nakrojem C, pod otwór wiercony na 6,8 mm.Sprawdź w sklepieNajczęściej zadawane pytania
Jakie wiertło pod gwintownik drobnozwojowy?
Od średnicy gwintu odejmij skok: pod M8x1 wiertło 7 mm, pod M10x1 9 mm, pod M12x1,5 10,5 mm. Przy skoku 0,75 odejmuje się 0,8, a przy skoku 1,25 tabele podają średnicę mniejszą o 1,2, na przykład 8,8 mm pod M10x1,25. Pełna lista rozmiarów jest w tabeli wyżej.
Jaki skok ma narzynka M14?
Narzynka M14 na gwint zwykły ma skok 2 mm, czyli M14x2. Pasuje do oprawki 38x14 mm (zakres M12-M14). Jeśli ten sam gwint robisz w otworze, wiercisz go na 12 mm i nacinasz gwintownikiem M14x2.
Jakie wiertło pod gwintownik 5 mm?
Gwintownik M5 na gwint zwykły ma skok 0,8 mm i potrzebuje otworu 4,2 mm. Jeśli na śrubie jest oznaczenie M5x0,5, to gwint drobnozwojowy i otwór wiercisz na 4,5 mm.
Kiedy gwintownik maszynowy M6, a kiedy komplet ręczny?
Gwintownik maszynowy pracuje w wiertarce na statywie albo w gwinciarce. Komplet ręczny według DIN 352 to trzy gwintowniki wkręcane po kolei pokrętłem, bez maszyny. W obu przypadkach otwór pod M6 ma 5 mm.
Do czego służą gwintowniki Milwaukee kombi?
Do wiercenia, gwintowania i gratowania otworu w jednej operacji, wiertarką z uchwytem na sześciokąt 1/4″. Producent przewiduje je do tworzyw, blach stalowych i materiałów niestopowych o wytrzymałości do 800 N/mm². Zestaw ma 6 sztuk w rozmiarach M3, M4, M5, M6, M8 i M10.
Czym różnią się gwintowniki drobnozwojne od drobnozwojowych?
Niczym. To dwie formy nazwy tego samego narzędzia do gwintu o zmniejszonym skoku. Producenci używają obu, a na naszych kartach gwintowników stoi forma drobnozwojowy.
