Kratkę i anemostat dobiera się do funkcji i pomieszczenia. Najpierw ustalasz, czy dany otwór nawiewa świeże powietrze, czy wywiewa zużyte, a potem dopasowujesz typ, średnicę kanału, materiał i sposób regulacji. Kratka pasuje tam, gdzie wentylacja działa grawitacyjnie i nie ma co regulować. Anemostat wchodzi tam, gdzie chcesz precyzyjnie ustawić strumień powietrza i schować wylot okrągłego kanału.
Niżej tłumaczymy różnicę między kratką a anemostatem, pokazujemy rodzaje obu i podajemy dobór do kuchni, łazienki, salonu i kominka. Na końcu zbieramy to w tabelę. Piszemy jako dystrybutor Awenta, więc wymiary i typy podajemy z kart producenta, nie na oko.
Kratka czy anemostat — na czym polega różnica
To dwa różne zakończenia kanału wentylacyjnego i właśnie mylenie ich to najczęstszy błąd przy zakupie. Kratka wentylacyjna zasłania otwór wentylacyjny w ścianie lub stropie i przepuszcza powietrze przez szczeliny albo żaluzję. Anemostat to talerz montowany na końcu okrągłego kanału. Rozprowadza strumień powietrza promieniście i pozwala go regulować pokrętłem.
W skrócie: kratka to prosty, tani element do wentylacji grawitacyjnej (kominy wentylacyjne w bloku, otwory w drzwiach, osłona kanału). Anemostat należy do wentylacji mechanicznej i rekuperacji. Sprawdza się wszędzie tam, gdzie powietrze tłoczy wentylator, a Ty chcesz ustawić, ile go wpada albo ucieka. Anemostat łączy się z kanałem okrągłym fi 100, fi 125 czy fi 150, a kratka pasuje na otwór prostokątny lub okrągły bez kanału spiro.
Rodzaje kratek wentylacyjnych
Kratki różnią się kształtem, materiałem i tym, co mają dodatkowo zamontowane w środku. U Awenty kratki z tworzywa występują w blisko 20 wzorach frontu, okrągłe od fi 78 do fi 315 mm i prostokątne od 140×140 do 595×595 mm. Rozmiar dobierzesz więc pod istniejący otwór.
Kratka z żaluzją
Żaluzja (pionowa lub pozioma) pozwala przymknąć przepływ albo całkiem odciąć ciąg, na przykład zimą w nieużywanym pomieszczeniu. Część modeli ma żaluzję regulowaną sznurkiem. To wybór tam, gdzie chcesz wpływać na ilość powietrza bez przechodzenia na anemostat.
Kratka z siatką
Siatka nylonowa zasłania kanał przed owadami i gryzoniami. Sprawdza się przy otworach wychodzących na zewnątrz albo do nieogrzewanego poddasza. W serii PLUS Awenty kratka ma od razu żaluzję i siatkę: żaluzja reguluje przepływ, a siatka chroni kanał.
Kratka kominkowa
Kratka kominkowa kończy kanał rozprowadzający ciepło z kominka po pomieszczeniach (system DGP, czyli dystrybucja gorącego powietrza). Robi się ją z blachy stalowej, a nie z tworzywa, bo wokół kominka jest gorąco. Często ma ruchomą żaluzję, którą kierujesz strumień ciepłego powietrza.
Kratka drzwiowa
Kratkę drzwiową montuje się w dolnej części drzwi do łazienki czy kuchni, żeby powietrze miało skąd napływać do pomieszczenia z wywiewem. Bez takiego nawiewu (kratka w drzwiach albo podcięcie skrzydła) wentylacja w łazience bez okna po prostu nie zadziała, bo nie ma czym zastąpić usuwanego powietrza.
Anemostaty — nawiewny, wywiewny, uniwersalny
Anemostat to talerzowe zakończenie kanału okrągłego z centralnym pokrętłem. Kręcąc talerzykiem, zmniejszasz lub zwiększasz szczelinę, przez którą przechodzi powietrze, i tak ustawiasz wydatek. Awenta robi anemostaty na kanały od fi 80 do fi 200 mm, z tworzywa albo z blachy nierdzewnej.
- Anemostat nawiewny kształtuje strumień świeżego powietrza wpadającego do pomieszczenia tak, żeby się rozszedł, a nie dmuchał punktowo w jedno miejsce. Montuje się go nad strefą, gdzie ma napływać powietrze (salon, sypialnia przy rekuperacji).
- Anemostat wywiewny odbiera zużyte powietrze i wilgoć, najczęściej w kuchni, łazience i WC. Geometria talerza zasysa powietrze równomiernie z całego pomieszczenia.
- Anemostat uniwersalny to jeden model, który ustawisz jako nawiewny lub wywiewny. Upraszcza dobór, gdy nie chcesz kupować dwóch różnych.
Anemostat ma sens tam, gdzie powietrze wymusza wentylator albo rekuperator. W zwykłej wentylacji grawitacyjnej w bloku, gdzie ciąg robi sam komin, wystarczy kratka, a anemostat byłby przepłaceniem.
Dobór do pomieszczenia
Kuchnia
W kuchni dominuje wywiew, bo usuwasz parę, zapachy i wilgoć znad gotowania. Przy wentylacji grawitacyjnej daj kratkę z żaluzją na kanał kominowy (przymkniesz ciąg, gdy nie gotujesz). Przy wentylacji mechanicznej lub rekuperacji wchodzi anemostat wywiewny fi 125 lub fi 150. Większa średnica ma sens, bo kuchnia produkuje dużo wilgotnego powietrza.
Łazienka
Łazienka to klasyczny wywiew plus wymuszony nawiew dołem. Na kanał wentylacyjny daj kratkę albo anemostat wywiewny (przy wentylatorze fi 100 lub fi 125), a w drzwiach kratkę drzwiową lub podcięcie skrzydła, żeby było czym uzupełniać usuwane powietrze. W łazience bez okna ten nawiew dołem jest warunkiem działania całej wentylacji.
Salon i sypialnia
W pokojach dziennych liczy się nawiew świeżego powietrza. Przy wentylacji grawitacyjnej rolę nawiewu pełnią nawiewniki w oknach, a kratka osłania ewentualny kanał. Przy rekuperacji w salonie i sypialni montuje się anemostat nawiewny, najczęściej fi 100 lub fi 125, ustawiony tak, by powietrze rozchodziło się pod sufitem i nie wiało wprost na kanapę czy łóżko.
Kominek
Przy kominku z płaszczem powietrznym i rozprowadzeniem ciepła (DGP) dajesz kratki kominkowe z blachy. Montujesz je w salonie i pomieszczeniach, do których prowadzą kanały gorącego powietrza. Ruchoma żaluzja pozwala dozować ciepło: więcej do chłodniejszego pokoju, mniej tam, gdzie i tak ciepło. Tworzywowej kratki przy kominku nie używaj, bo temperatura ją zniszczy.
Średnica, wymiar i materiał
Dwie rzeczy muszą się zgadzać: rozmiar i materiał. Anemostat dobierasz pod średnicę kanału okrągłego, a fi 100, fi 125 albo fi 150 to najczęstsze rozmiary w domu. Kratkę dobierasz pod wymiar otworu w ścianie lub stropie. Przy okrągłym wylocie patrzysz na średnicę, a przy prostokątnym na wymiary zewnętrzne.
- Tworzywo (ABS) jest lekkie, tanie, łatwe do umycia i odporne na wilgoć. To domyślny wybór do kuchni, łazienki, WC i pomieszczeń mieszkalnych.
- Metal (stal nierdzewna lub ocynk z powłoką epoksydową) jest trwalszy i odporny na temperaturę. Konieczny przy kominku, sensowny w kotłowni, garażu czy pomieszczeniach technicznych. Metalowe kratki Awenty są okrągłe od fi 100 do fi 150 mm i prostokątne od 70×140 do 320×420 mm.
Zasada doboru średnicy jest prosta: nie zwężaj. Jeśli kanał ma fi 125, nie wciskaj na siłę anemostatu fi 100, bo zdławisz przepływ i wentylacja przestanie nadążać z odbiorem wilgoci.
Montaż
Kratki montuje się na wcisk w otwór (kołnierz, na który nasuwasz front), na kołki albo na klej montażowy do gładkich powierzchni. Anemostat wkręca się albo wpina w kanał spiro lub w króciec na końcu rury. Po montażu anemostat reguluje się raz: kręcisz talerzykiem aż do uzyskania właściwego wydatku, potem kontrujesz nakrętkę, żeby ustawienie nie schodziło.
Przy wymianie starej kratki na nową zmierz otwór przed zakupem. Fronty różnią się rozstawem i nie każda nowa kratka trafi w istniejący kanał. Przy rekuperacji rozmieszczenie i regulację anemostatów najlepiej zostawić instalatorowi, który wyważy cały układ (balans nawiewu i wywiewu w całym domu).
Tabela doboru — co do którego pomieszczenia
| Pomieszczenie | Funkcja | Rodzaj wentylacji | Co wybrać | Typowa średnica |
|---|---|---|---|---|
| Kuchnia | wywiew | grawitacyjna | kratka z żaluzją (regulacja ciągu) | fi 125–150 |
| Kuchnia | wywiew | mechaniczna / rekuperacja | anemostat wywiewny | fi 125–150 |
| Łazienka, WC | wywiew | grawitacyjna lub z wentylatorem | kratka lub anemostat wywiewny + kratka drzwiowa | fi 100–125 |
| Salon, sypialnia | nawiew | rekuperacja | anemostat nawiewny | fi 100–125 |
| Otwór na zewnątrz / poddasze | nawiew lub wywiew | dowolna | kratka z siatką (ochrona przed owadami) | wg otworu |
| Kominek (DGP) | rozprowadzenie ciepła | grawitacyjna lub z turbiną | kratka kominkowa metalowa z żaluzją | wg kanału |
Najczęstsze błędy przy doborze
- Anemostat do wentylacji grawitacyjnej. Bez wentylatora czy rekuperatora talerzowy anemostat dławi słaby ciąg kominowy zamiast pomagać. W grawitacji daj kratkę.
- Zwężanie średnicy. Mniejszy anemostat na grubszym kanale ogranicza przepływ i pogarsza odbiór wilgoci. Dobieraj pod średnicę kanału, nie pod to, co akurat jest w sklepie.
- Tworzywo przy kominku. Kratka z ABS nie wytrzyma temperatury gorącego powietrza z DGP. Tam zawsze metal.
- Brak nawiewu w drzwiach łazienki. Wywiew bez kratki drzwiowej lub podcięcia skrzydła nie ma czym uzupełnić usuwanego powietrza. Wentylacja staje, a na ścianach pojawia się wilgoć.
Co dalej
Jeśli wiesz już, czego szukasz, zajrzyj do kategorii systemy wentylacyjne. Mamy kratki, anemostaty i osprzęt Awenty do kuchni, łazienki, salonu i kominka. Gotowe fronty i rozmiary znajdziesz w kategorii kratki wentylacyjne. Dobierasz wentylację do łazienki bez okna? Zacznij od poradnika Jaki wentylator do łazienki bez okna, a potem dopasuj do niego kratkę i nawiew dołem. Nie masz pewności co do średnicy? Napisz albo zadzwoń, doradzimy dobór pod konkretny kanał, tak jak robimy to od 1979 roku.
Najczęściej zadawane pytania
Kratka czy anemostat — co wybrać?
Decyduje rodzaj wentylacji. Przy wentylacji grawitacyjnej (ciąg robi sam komin) wystarczy kratka, najlepiej z żaluzją do regulacji. Przy wentylacji mechanicznej lub rekuperacji, gdzie powietrze tłoczy wentylator, wybierz anemostat, bo pozwala precyzyjnie ustawić strumień powietrza pokrętłem.
Jaka kratka do kuchni?
W kuchni potrzebujesz wywiewu. Przy wentylacji grawitacyjnej daj kratkę z żaluzją na kanał kominowy, to przymkniesz ciąg, gdy nie gotujesz. Przy wentylacji mechanicznej lepszy będzie anemostat wywiewny fi 125 lub fi 150, bo kuchnia produkuje dużo wilgotnego powietrza i większa średnica szybciej je odbiera.
Jaka średnica kratki lub anemostatu?
Dobieraj pod średnicę istniejącego kanału. W domach najczęstsze rozmiary to fi 100, fi 125 i fi 150 mm. Łazienka i WC zwykle fi 100–125, kuchnia fi 125–150. Nie zwężaj — mniejszy anemostat na grubszym kanale dławi przepływ i pogarsza odbiór wilgoci.
Czy do łazienki bez okna potrzebna jest kratka w drzwiach?
Tak. Wentylacja wywiewna w łazience bez okna usuwa powietrze, więc musi mieć skąd je uzupełniać. Kratka drzwiowa w dolnej części skrzydła albo podcięcie drzwi zapewniają nawiew dołem. Bez tego wentylacja staje, a wilgoć osiada na ścianach.
Z jakiego materiału wybrać kratkę — tworzywo czy metal?
Do kuchni, łazienki, WC i pokoi wystarczy tworzywo (ABS): lekkie, odporne na wilgoć i łatwe do umycia. Metal (stal nierdzewna lub ocynk z powłoką epoksydową) wybierz tam, gdzie jest gorąco lub panują trudne warunki. Przy kominku (DGP) jest obowiązkowy, a sprawdzi się też w kotłowni, garażu czy pomieszczeniach technicznych.
