Preparat na pleśń wybiera się pod problem, nie pod plamę. Do czarnej pleśni na ścianie i w fudze służą środki chlorowe typu Savo, do kolorowych wykończeń i tkanin preparaty bezchlorowe, do drewna impregnaty grzybobójcze, a do zielonego nalotu na elewacji i kostce preparaty algobójcze. Zamienne nie są.
Na półce z chemią przeciw pleśni stoi kilka butelek z podobnymi hasłami: przeciw pleśni, na glony i mchy, grzybobójczy do drewna. Klient bierze pierwszą z brzegu, a po dwóch miesiącach wraca po następną, bo nalot odrósł. Różnica siedzi w substancji czynnej i w tym, na jakie podłoże producent dopuszcza preparat. Procedurę czyszczenia opisaliśmy osobno, w poradniku jak usunąć pleśń ze ściany i fugi: tam robota krok po kroku, tutaj dobór środka.
Pleśń, grzyb domowy, glony i mchy: cztery problemy, cztery preparaty
Przy ladzie prawie każdy nalot nazywa się „grzybem”, a to cztery różne organizmy.
- Pleśń. Grzyby pleśniowe rosną na powierzchni tynku, farby, fugi, silikonu i tkanin: czarne albo zielonkawe kropki w narożnikach, przy ościeżach i w łazience. Najczęstszy przypadek, do zamknięcia jednym preparatem.
- Grzyb domowy. Stroczek domowy i jego rodzina rozkładają celulozę, więc niszczą drewno od środka i dają zgniliznę brunatną. Grzybnia bywa biała i puszysta, potem tworzy błony i sznury zwane ryzomorfami. Farb ani tynków nie rusza, bo szuka drewna. Tu potrzebna jest ekspertyza mykologiczna, nie butelka ze sklepu.
- Glony, w opisach preparatów nazywane też algami. Zielony nalot na ścianie od północy, na dachówce, tarasie i kostce. Żyją ze światła i wilgoci, nie wrastają w podłoże tak głęboko jak grzybnia, ale trzymają wodę przy powierzchni.
- Mchy i porosty. Zajmują spoiny kostki i zacienione fragmenty tarasu, a porosty wczepiają się w mikropory betonu. Producent kostki Polbruk odradza ich zeskrobywanie, bo narusza to strukturę materiału, i kieruje do środków chemicznych.
Preparat na pleśń, glony i drewno: tabela porównawcza
| Typ preparatu | Substancja czynna | Powierzchnia | Spłukiwanie | Malowanie po zabiegu | Gdzie NIE stosować |
|---|---|---|---|---|---|
| Chlorowy na pleśń (typ Savo) | Podchloryn sodu, czyli aktywny chlor | Tynk, farba, mur, kamień, ceramika, fugi, silikon, guma, stal nierdzewna | Wg etykiety: spłukać wodą albo na gładkim podłożu zostawić do wyschnięcia | Tak, po wyschnięciu podłoża | Tkaniny i kolory, które chlor wybieli; nigdy z innym środkiem |
| Bezchlorowy do wnętrz | Czwartorzędowe związki amoniowe | Podłoża chłonne i niezmywalne: tynk, tapeta, wykładzina, spoiny, drewno | Zwykle bez spłukiwania, decyduje etykieta | Tak, po wyschnięciu | Gdy chcesz wybielić zaciek: bez chloru ślad zostaje |
| Koncentrat grzybobójczy do podłoży mineralnych | Biocydy do podłoży mineralnych | Beton, tynki cementowe, mur z cegły, powłoki malarskie, posadzki, fugi | Bez spłukiwania; martwe naloty schodzą szczotką | Tak, odkażone podłoże przyjmuje farby, tynki i płytki | Drewno: karty wprost je wyłączają |
| Impregnat grzybobójczy, w wersji dwufunkcyjnej też owadobójczy | Biocydy grzybobójcze i owadobójcze | Więźba, stropy, deski tarasowe, altany, płoty | Nie, ma wniknąć w drewno i tam zostać | Tak, po czasie z karty; część wymaga powłoki nawierzchniowej | Drewno stale w gruncie lub w wodzie, jeśli karta na to nie pozwala |
| Algobójczy na elewację, dach i kostkę | Biocydy algobójcze, często związki amoniowe | Elewacja, dachówka, blacha, taras, kostka brukowa | Zwykle bez spłukiwania; resztki zbiera deszcz albo szczotka | Tak, po wyschnięciu i zgodnie z kartą farby | Wnętrza; otoczenie roślin i wody bez osłonięcia |
| Grunt lub farba z dodatkiem biobójczym | Fungicyd wbudowany w powłokę | Ściany po odgrzybieniu i wysuszeniu | Nie dotyczy | To już jest malowanie | Żywe zagrzybienie: powłoka zapobiega, nie leczy |
Co zawiera Savo przeciw pleśni
Savo to najczęściej kupowany u nas preparat na pleśń, więc zaczynamy od jego etykiety. Substancją czynną jest podchloryn sodu w ilości 4,7 g na 100 g produktu, co odpowiada 3,5 g aktywnego chloru na 100 g. W składzie producent podaje 5% związków wybielających na bazie chloru i niejonowe środki powierzchniowo czynne. Chlor plus detergent: działa szybko i przy okazji wybiela zaciek, więc czarna plama znika także wizualnie. Nanosi się go natryskiem z odległości 10 do 15 cm i zostawia na 15 do 20 minut, a na czas działania wychodzi się z pomieszczenia; potem preparat spłukuje się wodą albo zostawia do wyschnięcia.
Ta sama etykieta wyznacza granice: produkt powoduje poważne oparzenia skóry i uszkodzenia oczu, może wydzielać niebezpieczne gazy, w tym chlor, i nie wolno go stosować razem z innymi produktami. Do glazury, białego tynku, fugi i silikonu chlor jest wyborem oczywistym. Do kolorowej tapety, wykładziny i ciemnej okleiny nie, bo poza pleśnią odbarwi wykończenie.
Preparaty bezchlorowe: kiedy chlor odpada
Druga grupa środków do wnętrz opiera się na czwartorzędowych związkach amoniowych. Nie wybielają i nie zostawiają zapachu chloru, więc wchodzą na kolorowe wykończenia, tapetę i wykładzinę oraz tam, gdzie wietrzenie w trakcie pracy jest utrudnione. Minus jest jeden: ciemny ślad po zacieku zostanie i trzeba go domyć albo zamalować.
Drewno: impregnat, nie środek do ścian
Preparat do ścian spłynie z drewna albo odparuje i nie zostawi w nim ochrony. Drewno wymaga środków, które wnikają w strukturę: preparatu grzybobójczego do zabiegu na zaatakowanym elemencie oraz impregnatu grzybobójczego, w wersji dwufunkcyjnej także owadobójczego, do zabezpieczenia drewna oczyszczonego albo nowego. Lazura i lakierobejca idą na wierzch, dopiero po impregnacie. Koncentratów do podłoży mineralnych tu nie używaj, bo ich karty techniczne wyłączają drewno. Preparatów do drewna szukaj po stronie farb i powłok ochronnych, a nie wśród środków do ścian.
Kolejność ma znaczenie, bo każdy skrót cofa robotę o rok: usuń źródło zawilgocenia, wytnij drewno rozłożone przez grzyb, oczyść powierzchnię, wykonaj zabieg grzybobójczy, wysusz, dopiero impregnuj i na koniec kryj powłoką. Dobór impregnatu na zewnątrz rozłożyliśmy w poradniku jaki impregnat do drewna na zewnątrz.
Elewacja, dach i kostka brukowa: preparat algobójczy
Zielony nalot na ścianie od północy, na dachówce i na kostce przy garażu zwalcza się inaczej, bo powierzchnie liczy się w dziesiątkach metrów i nikt ich nie spłucze wiadrem. Preparaty algobójcze nakłada się i zostawia, a martwe naloty schodzą po kilku dniach z deszczem albo szczotką. Karty techniczne takich preparatów wyznaczają ramy zabiegu: nanoszenie pędzlem, wałkiem albo natryskiem, zwykle trzykrotne, z przerwami rzędu 12 do 24 godzin, bo glony i grzyby siedzą na powierzchni w różnych stadiach rozwoju. Temperatura podłoża i otoczenia od +5 do +25°C. Koncentraty rozcieńcza się wodą, nawet 1:5, a 5 litrów koncentratu wystarcza na około 50 m² zainfekowanej powierzchni; dokładne rozcieńczenie bierz z opakowania.
Myjka ciśnieniowa pomaga po zabiegu, nie zamiast niego. Karty preparatów mineralnych ograniczają mycie do 150 bar, a mocniejszy strumień uszkadza tynk, wymywa piasek ze spoin kostki i otwiera pory betonu, w które nalot wraca szybciej niż przedtem. Mycie samą wodą przed nałożeniem preparatu rozprowadza zarodniki po elewacji, więc kolejność jest odwrotna: najpierw środek, potem woda.
Grunt i farba z dodatkiem biobójczym: powłoka przeciw pleśni zapobiega, nie leczy
Fungicyd wbudowany w grunt albo farbę utrudnia ponowne zasiedlenie powierzchni, ale nałożony na żywą pleśń nie zrobi nic: grzybnia pracuje pod powłoką i po kilku tygodniach przebija na wierzch. Kolejność, która się broni: zabieg grzybobójczy, wyschnięcie muru, grunt, farba. Karty preparatów do podłoży mineralnych potwierdzają, że odkażone podłoże można pokrywać farbami, tynkami i płytkami, ale dopiero gdy wyschnie. Malowanie mokrej ściany kończy się pęcherzami, niezależnie od tego, ile biocydu jest w puszce.
Werdykt: który preparat do której sytuacji
| Sytuacja | Co wybrać |
|---|---|
| Czarne kropki w narożniku sypialni | Chlorowy na białym tynku, bezchlorowy przy kolorach i tkaninach |
| Fuga w kabinie prysznicowej | Chlorowy; czerń w masie silikonu oznacza wymianę spoiny |
| Deska tarasowa, altana, płot | Zabieg grzybobójczy, mycie, impregnat, na wierzch powłoka |
| Ściana od północy, dach, kostka | Algobójczy, nanoszony wielokrotnie, bez spłukiwania |
Biocyd to nie płyn do naczyń: etykieta i ochrona
Preparaty przeciw pleśni, glonom i owadom to produkty biobójcze. W Polsce wolno udostępniać na rynku tylko te, na które wydano pozwolenie, a wykaz prowadzi Urząd Rejestracji Produktów Leczniczych, Wyrobów Medycznych i Produktów Biobójczych. Ustawa każe stosować je zgodnie z etykietą i ulotką, co w praktyce znaczy tyle: czas działania, rozcieńczenie i spłukiwanie bierzesz z opakowania, nie z forum.
- Ręce. Zwykłe rękawice robocze przepuszczają chemię i zatrzymują ją przy skórze. Do biocydów potrzebne są rękawice chemoodporne badane pod normę EN 374; jak czytać ich oznaczenia, opisaliśmy we wpisie rękawice chemoodporne a norma EN 374.
- Oczy, drogi oddechowe, wietrzenie. Okulary przy natrysku nad głową, półmaska z filtrem przy rozpylaniu w zamkniętym pomieszczeniu, okno otwarte przez cały zabieg i po nim. Aerozol z chlorem trafia do dróg oddechowych szybciej, niż zapach zdąży ostrzec, a jeśli etykieta każe opuścić pomieszczenie, wyjdź i zamknij drzwi.
- Żadnego mieszania. Etykieta Savo wprost tego zabrania, a chlor z kwasem albo amoniakiem uwalnia trujące gazy. Na zewnątrz osłoń rabaty i miski zwierząt.
Jednego nie obiecuje żadna etykieta: skuteczności na zawsze. Przy utrzymującej się wilgoci nalot wróci. U osób wrażliwych pleśń bywa źródłem dolegliwości, więc przy nawracającym problemie szukaj źródła wody, zamiast kupować kolejną butelkę; sprawy zdrowotne zostaw lekarzowi.
Co dalej
Ustal, z którym z czterech problemów masz do czynienia, sprawdź podłoże w tabeli i dopiero wtedy kupuj. Chemię przeciw pleśni, środki na glony i produkty do gruntowania po zabiegu znajdziesz w kategorii chemia budowlana. Masz zdjęcie plamy i nie wiesz, czy to pleśń, glony czy grzyb w drewnie? Napisz albo zadzwoń: chemię dobieramy klientom od 1979 roku, a przy zabezpieczaniu podłoży pracujemy jako autoryzowany dystrybutor Den Braven.
Ochrona przy pracy z preparatami biobójczymi
Rękawice chemoodporne Milwaukee, dł. 350 mm, rozmiar 9/LRękawice chemoodporne dają barierę, której zwykłe robocze nie mają.Sprawdź w sklepie
Maska z zaworem i wkładem węglowym, FFP2Maska FFP2 z wkładem węglowym przy rozpylaniu w zamkniętym pomieszczeniu.Sprawdź w sklepie
Okulary ochronne Milwaukee Premium bezbarwneOkulary ochronne, gdy pracujesz nad głową i preparat spływa ze ściany.Sprawdź w sklepieNajczęściej zadawane pytania
Co zawiera Savo przeciw pleśni?
Substancją czynną Savo przeciw pleśni jest podchloryn sodu w ilości 4,7 g na 100 g produktu, co odpowiada 3,5 g aktywnego chloru na 100 g. W składzie producent podaje 5% związków wybielających na bazie chloru oraz niejonowe środki powierzchniowo czynne. Preparat działa więc chlorem: zabija grzyby pleśniowe i jednocześnie wybiela ciemny zaciek. Po odgrzybieniu ścianę zabezpiecza się gruntem i powłoką, a te znajdziesz w chemii budowlanej.
Czym różni się preparat na pleśń od preparatu na glony?
Zadaniem i sposobem pracy. Preparat na pleśń działa punktowo, na małych powierzchniach we wnętrzu, zwykle chlorem, i po czasie z etykiety zwykle się go spłukuje. Preparat algobójczy pokrywa dziesiątki metrów elewacji, dachu albo kostki, zostaje na powierzchni bez spłukiwania i pracuje przez kolejne dni, a martwy nalot zbiera deszcz lub szczotka. Środek chlorowy usunie zielony nalot z małego fragmentu, ale na całej elewacji wybiela podłoże i jest niepraktyczny.
Jak usunąć zielony nalot z kostki brukowej?
Nanieś preparat algobójczy na suchą kostkę, zostaw go zgodnie z etykietą i po kilku dniach zmyj resztki wodą albo zbierz szczotką. Zeskrobywania mchu producenci nawierzchni odradzają, bo narusza strukturę betonu. Myjkę trzymaj w granicach z karty preparatu, do 150 bar, bo mocniejszy strumień wymywa piasek ze spoin i otwiera pory kostki.
Czy potrzebne są rękawice do preparatów grzybobójczych?
Tak, i to rękawice chemoodporne, nie zwykłe robocze. Etykieta Savo przeciw pleśni ostrzega, że produkt powoduje poważne oparzenia skóry i uszkodzenia oczu, więc kontakt z gołą dłonią wyklucza. Rękawice do chemii bada się pod normę EN 374, a ich oznaczenie mówi, przed jakimi substancjami i jak długo chronią. Dołóż okulary, a przy rozpylaniu w zamkniętym pomieszczeniu półmaskę z filtrem.
