Przegląd kominka przed sezonem grzewczym krok po kroku

Przegląd kominka przed sezonem to pięć czynności: wyczyszczenie paleniska i szyby, test szczelności drzwiczek kartką papieru, wymiana sznura uszczelniającego, kontrola szamotu i deflektora oraz zamówienie przeglądu kominiarskiego. Cztery pierwsze zrobisz sam przy zimnym palenisku. Przewód kominowy, jego drożność i szczelność, zostaje dla kominiarza z uprawnieniami.

Kominek po lecie wygląda niewinnie: zimny i zamknięty. Przez pół roku bez ognia sznur uszczelniający zdążył się jednak sprasować, a spoina między płytami szamotu wykruszyć. Pierwsze rozpalenie pokaże to wszystko naraz, tylko już z ogniem w środku. Wiemy z rozmów przy ladzie, czym kończy się improwizacja: silikonem budowlanym w komorze paleniskowej i sznurem kupionym na oko.

Co robisz sam, a co należy do kominiarza i serwisu

Pomyłka po lewej stronie tabeli kosztuje wieczór i kartusz masy. Pomyłka po prawej kończy się czadem albo pożarem sadzy.

Kontrola przewodów kominowych co najmniej raz w roku to obowiązek właściciela albo zarządcy budynku z art. 62 ust. 1 pkt 1 lit. c Prawa budowlanego. Przewody dymowe i spalinowe sprawdza osoba z kwalifikacjami mistrza kominiarskiego.

Narzędzia i materiały na przegląd kominka

• Szczotka i skrobak do paleniska, szpachelka, latarka czołowa.
• Odkurzacz do popiołu z metalowym zbiornikiem i filtrem drobnego pyłu oraz metalowy pojemnik z pokrywą na popiół.
• Preparat do szyb kominkowych.
• Sznur uszczelniający o średnicy dopasowanej do rowka plus klej do sznura.
• Uszczelniacz kominkowy, czyli masa do bezpośredniego kontaktu z ogniem.
• Rękawice, okulary i maska przeciwpyłowa. Sadza pyli, a krawędzie pękniętego szamotu są ostre.
• Plastelina albo suwmiarka do pomiaru szczeliny pod sznur i instrukcja wkładu, bo kolejność wyjmowania deflektora różni się między modelami.

Kiedy zrobić przegląd kominka

Koniec sierpnia i wrzesień to najwygodniejszy moment. Palenisko jest zimne, kominiarze mają jeszcze wolne terminy, a klej i masa utwardzają się w ciepłym powietrzu: producenci klejów do sznura podają zwykle dobę przed pierwszym rozpaleniem, a wiążący jest zapis na opakowaniu. Jeśli pomieszczenie jest już chłodne, sprawdź minimalne temperatury pracy chemii w poradniku Chemia budowlana jesienią.

Krok 1. Czyszczenie paleniska i szyby

Zaczynaj przy całkowicie zimnym palenisku. Popiół potrafi kryć żar długo po wygaszeniu, dlatego trafia do metalowego pojemnika z pokrywą, nigdy do worka ani plastikowego wiadra.

1. Wybierz popiół z popielnika i wygarnij ten spod rusztu.
2. Odkurz popielnik, ruszt i dno komory odkurzaczem do popiołu.
3. Zeskrob luźną sadzę ze ścian komory, potem odkurz jeszcze raz.
4. Umyj szybę i wytrzyj ramkę drzwiczek, żeby odsłonić rowek uszczelki.

Przypalony osad schodzi preparatem do szyb kominkowych: nakładasz, dajesz mu chwilę, zbierasz. Ostrza, druciaki i proszki do szorowania zostawiają rysy, w które sadza wchodzi jeszcze chętniej. Obejrzyj przy tym uszczelkę na obwodzie szkła: przypalona albo wykruszona daje ten sam efekt co zużyty sznur w drzwiczkach.

Krok 2. Test szczelności drzwiczek kartką papieru

Włóż kartkę papieru między drzwiczki a korpus, domknij drzwiczki i pociągnij. Wyczuwalny opór oznacza, że sznur w tym miejscu jeszcze pracuje, a kartka wysuwająca się swobodnie wskazuje odcinek do wymiany. Powtórz próbę w kilku punktach obwodu, osobno przy zawiasach i przy zamku, bo sznur najpierw siada tam, gdzie docisk jest największy.

Nieszczelne drzwiczki zmieniają pracę całego paleniska. Wkład zaprojektowano na powietrze dozowane przepustnicą, a szczelina dostarcza dodatkową, niekontrolowaną porcję. Drewno spala się szybciej, szyba czernieje, a przy słabym ciągu rośnie ryzyko, że spaliny pójdą do pomieszczenia.

Krok 3. Wymiana sznura uszczelniającego w drzwiczkach

Sznur wymienia się przy otwartych drzwiczkach, bez demontażu wkładu. Sznury do drzwiczek kominkowych występują najczęściej w wersjach 6, 8, 10 i 12 mm, a jeden stopień decyduje o szczelności: za cienki nie dolegnie, za grubym nie domkniesz drzwiczek. Najprostszy pomiar to wciśnięcie plasteliny w szczelinę przy domkniętych drzwiczkach i zmierzenie jej grubości. Stary sznur zmierz suwmiarką, pamiętając, że sprasowany jest cieńszy niż był na starcie.

1. Wyciągnij stary sznur. Zwykle daje się podważyć wkrętakiem.
2. Oczyść rowek ze zwęglonego kleju i pyłu. Klej trzyma się suchego podłoża, nie resztek.
3. Nałóż klej cienkim, ciągłym pasmem na całej długości rowka.
4. Wciśnij sznur bez rozciągania. Rozciągnięty robi się cieńszy i zostawia lukę. Końce zetknij na styk w dolnym narożniku.
5. Zostaw drzwiczki domknięte na czas utwardzania, bo docisk ustawia sznur na właściwą wysokość.
6. Powtórz test kartki przed pierwszym rozpaleniem.

Krok 4. Szamot, deflektor i spoiny

Płyty szamotowe albo wermikulitowe wyścielają komorę i chronią stalowy korpus wkładu. Pracują w temperaturze, w której każdy materiał pęka, więc nie każde pęknięcie oznacza awarię.

Naprawa szamotuUszczelniacz kominkowy Baum, odporny do 1500°C, 280 mlMasa do kontaktu z ogniem uzupełnia wykruszone spoiny szamotu i osadzenie drzwiczek.Sprawdź w sklepie

Masę nakładasz na odpylone, suche podłoże i wygładzasz, a nadmiar zbierasz od razu. Silikon budowlany, akryl i zaprawa cementowa w komorze paleniskowej wypalają się w pierwszym rozpaleniu. Czym różni się odporność do 300 stopni od odporności do 1500 stopni, rozbieramy w tekście Silikon wysokotemperaturowy czy uszczelniacz kominkowy.

Krok 5. Wyczystka, przewód kominowy i przegląd kominiarski

Tu kończy się część, którą robisz sam. Twoja rola to dostęp: sprawdź, czy drzwiczki wyczystne u podstawy komina dają się otworzyć, czy nie zastawia ich zabudowa i czy domykają się szczelnie. Wypalone albo zardzewiałe drzwiczki przepuszczają powietrze do kanału, co psuje ciąg, a przy pożarze sadzy stają się najsłabszym punktem. Wymiana mieści się w tym samym przeglądzie, a rozmiary zbieramy w kategorii drzwiczki kominowe.

Częstotliwość czyszczenia wynika z rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji o ochronie przeciwpożarowej budynków (paragraf 34): przy paliwie stałym cztery razy w roku, przy paliwie ciekłym i gazowym dwa razy w roku, a przewody wentylacyjne raz w roku. Kominiarz bada drożność kulą kominiarską, szczelność próbą dymową albo kamerą inspekcyjną, mierzy ciąg i wystawia protokół. Zapytaj też o osad: sadza szklista, twardy nalot z palenia mokrym drewnem, jest głównym paliwem pożaru komina i zwykła szczotka jej nie rusza.

Do przygotowania domu na sezon należy jeszcze czujka tlenku węgla. Rozporządzenie MSWiA z 21 listopada 2024 roku nakazuje wyposażyć w czujkę tlenku węgla pomieszczenia, w których spalane jest paliwo, a każdy lokal mieszkalny w autonomiczną czujkę dymu. Lokale nowo oddawane obowiązuje to od 23 grudnia 2024 roku, lokale mieszkalne już użytkowane od 1 stycznia 2030 roku. Przepis nie obejmuje urządzeń z zamkniętą komorą spalania, a zamknięty wkład kominkowy nią jest. Tylko że rozszczelnione drzwiczki i wypalona wyczystka to dokładnie te sytuacje, w których czad wchodzi do pokoju, a czujka jest jedynym urządzeniem, które to zgłosi.

Pierwsze palenie po naprawie

Czas utwardzania kleju i masy odczytaj z opakowania i policz od zakończenia pracy. Pierwsze rozpalenie prowadź łagodnie, na małym wsadzie, przy otwartym oknie, bo świeża masa oddaje zapach i trochę dymu. Po wystudzeniu obejrzyj naprawione miejsca: masa pęknięta na całej długości spoiny znaczy, że podłoże nie było odpylone albo warstwa była za gruba.

Częste błędy przy przeglądzie kominka

• Silikon budowlany w komorze paleniskowej. Wypala się w pierwszym rozpaleniu i zostawia nieszczelność.
• Sznur o za małej średnicy. Drzwiczki domykają się bez oporu, a test kartki wypada tak samo źle jak przed wymianą.
• Rozciąganie sznura przy wciskaniu. Po kilku paleniach robi się szczelina w najbardziej obciążonym miejscu.
• Zaklejanie kratek dolotu powietrza. Kominek nie ma wtedy jak spalać drewna, a spaliny szukają innej drogi.
• Palenie mokrym drewnem. Uchwały antysmogowe dla Wielkopolski, w tym osobna uchwała dla Kalisza, obowiązują od 1 maja 2018 roku i zakazują spalania drewna o wilgotności powyżej 20 procent. Mokre drewno czerni szybę i osadza sadzę szklistą w kominie, a sezonowanie liściastego drewna do tego poziomu zajmuje zwykle około dwóch lat.
• Pominięcie przeglądu kominiarskiego. Czyste palenisko i nowy sznur nie mówią nic o tym, co dzieje się w przewodzie na wysokości dachu.

Zestaw na przegląd kominka

Uszczelniacz wysokotemperaturowy Bostik Fire Sealant 1200°C, 280 mlDruga masa do kontaktu z ogniem, deklarowana do 1200 stopni.Sprawdź w sklepieRękawice robocze z dzianiny, powlekane gumą, szaro-szareRękawice: sadza brudzi, a krawędzie pękniętego szamotu są ostre.Sprawdź w sklepie

Co dalej

Zrób test kartki jeszcze dziś: zajmuje minutę i rozstrzyga, czy potrzebujesz sznura, czy tylko preparatu do szyby. Potem zadzwoń po kominiarza, bo terminy zapełniają się z każdym tygodniem jesieni. Masy do naprawy paleniska są w kategorii uszczelniacze wysokotemperaturowe, osprzęt do komina w kategorii drzwiczki kominowe. Nie wiesz, jaką średnicę sznura kupić? Napisz albo zadzwoń, dobierzemy sznur i masę, tak jak robimy to od 1979 roku.

Najczęściej zadawane pytania

Jak sprawdzić, czy drzwiczki kominka są szczelne?

Włóż kartkę papieru między drzwiczki a korpus, domknij drzwiczki i pociągnij za kartkę. Wyczuwalny opór oznacza, że sznur uszczelniający w tym miejscu jeszcze pracuje, a kartka wysuwająca się swobodnie wskazuje odcinek do wymiany. Próbę powtórz w kilku punktach obwodu, osobno przy zawiasach i przy zamku.

Jak często wymieniać sznur w kominku?

Nie ma sztywnego terminu, decyduje stan sznura. Sprawdzaj go raz w roku przed sezonem testem kartki: sprasowany, przypalony, kruszący się albo brakujący na odcinku sznur idzie do wymiany. Przy intensywnym paleniu wypada to częściej niż w kominku używanym kilka razy w miesiącu.

Czym uzupełnić pęknięty szamot?

Wykruszone spoiny i drobne ubytki uzupełnia się masą przeznaczoną do bezpośredniego kontaktu z ogniem, czyli uszczelniaczem kominkowym. Silikon budowlany, akryl i zaprawa cementowa wypalają się w pierwszym rozpaleniu. Płyta pęknięta na przelot, której fragmenty ruszają się osobno, wymaga wymiany przez serwis producenta wkładu.

Kiedy trzeba wykonać przegląd kominiarski?

Kontrola stanu technicznego przewodów kominowych jest obowiązkowa co najmniej raz w roku (art. 62 Prawa budowlanego). Niezależnie od niej rozporządzenie o ochronie przeciwpożarowej budynków wymaga usuwania zanieczyszczeń z przewodów dymowych cztery razy w roku przy paliwie stałym i dwa razy w roku przy paliwie ciekłym i gazowym, a z przewodów wentylacyjnych raz w roku.

Dlaczego szyba kominka szybko czernieje?

Najczęstsza przyczyna to mokre drewno: para wodna obniża temperaturę spalania, a niedopalone cząstki osadzają się na szkle. Drugi powód to duszenie ognia przy przymkniętym dopływie powietrza, trzeci to nieszczelne drzwiczki, które rozregulowują pracę paleniska. Zacznij od wilgotności drewna i od testu kartki.